ဇန်နဝါရီ ၂၃ရက် ၂၀၂၆

ခုရက်တွေအတွင်း အင်တာနက်မှာ ပွဲဆူနေတာက ဂရင်းလန်အကြောင်းပါ။ အခု ထရမ့်လက်ထက်ကျမှ ပွဲဆူနေပေမယ့် အမေရိကန်က ဂရင်းလန်ကို ရဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာ ၁၉၄၆ကတည်းကပါ။ အဲဒီတုန်းကလည်း ဒိန်းမတ်က ကန့်ကွက်ခဲ့တာပါပဲ။ အဲဒီမတိုင်ခင် ၁၈၆၇, ၁၉၁၀တွေမှာ ဂရင်းလန်ကို ဝယ်ဖို့ အမေရိကန်အစိုးရအတွင်း ဆွေးနွေးမှုတွေ လုပ်ခဲ့ပါသေးတယ်။ ၂၀၁၉ တုန်းကလည်း ထရမ့်ကိုယ်တိုင် ဝယ်ဖို့ဆန္ဒရှိကြောင်း ထုတ်ပြောခဲ့တာကို ဒိန်းမတ်က လိုလားဟန်မပြခဲ့ပါဘူး။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂျာမဏီက ဒိန်းမတ်ကို သိမ်းယူအပြီး အမေရိကန်က ဂျာမန်တွေ ဂရင်းလန်ထဲ ဝင်မလာအောင် မွန်ရိုးမူနဲ့ ဂရင်းလန်ကို ဝင်ပြီး တပ်တွေချထားခဲ့လို့ ခုအချိန်မှာ ဂျာမဏီပိုင် ဖြစ်မနေတာပါ။ ကမ္ဘာစစ်ပြီးတော့ အမေရိကန်တွေ မခွာတော့ပဲ နောက်တော့ နှစ်နိုင်ငံလုံး နေတိုးအဖွဲ့ဝင်တွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။ သမ္မတထရမ့် ဂရင်းလန်ကို ရချင်ရတဲ့Continue reading “ဇန်နဝါရီ ၂၃ရက် ၂၀၂၆”

ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက် ၂၀၂၅

ထရမ့်အစိုးရက နိုင်ငံတွင်းမှာ တရားမဝင်နေထိုင်သူတွေ နှစ်မကုန်ခင် ကိုယ့်ဖာသာကိုယ် ပြန်မယ်ဆိုရင် သူတို့ကို စာရင်းပေးပါ၊ ထောက်ပံ့ငွေ ၃၀၀၀ အပြင် အခမဲ့ လေယာဥ် စီစဥ်ပေးမယ်၊ သူတို့ဖမ်းမိလို့ ပြန်ပို့ခံရရင်တော့ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မယ်လို့ ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဝကဌာနက ကြေငြာသွားပါတယ်။ အကျုံးဝင်တဲ့လူတွေထဲမှာ ရာဇဝတ်ပြစ်မှု ကင်းရှင်းသူဖြစ်ရမှာဖြစ်ပြီး အခုလို ပြန်မယ်ဆိုရင် နောက်တခါ တရားဝင်ပြန်လာဖို့ ဖြစ်နိုင်မယ်၊ သူတို့ဖမ်းမိလို့ ပြန်ပို့ရရင်တော့ နောက်တခါ ပြန်လာဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အရင်က $၁၀၀၀ ပေးတုန်းက ၁သန်းကျော် ပြန်ကြတာကနေ ၃ဆတိုးပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရင်က ကိုယ့်ဖာသာကိုယ် ပြန်မယ်လို့ အကြောင်းကြားပြီးရင် ပြင်ဆင်ချိန်ပေးပေမယ့် ခုတကြိမ်မှာ အဲဒီလို ပြောထားတာ မတွေ့တဲ့အတွက် နှစ်မကုန်ခင် ပြန်ရဖို့ များပါတယ်။ စိတ်ဝင်စားကြသူများContinue reading “ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက် ၂၀၂၅”

ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် ၂၀၂၅

ဆိုမာလီလိမ်/ခိုးမှုတွေနဲ့ နာမည်ဆိုးထွက်နေတဲ့ မင်နီဆိုးတားမှာ သံသယရှိသူ နောက်ထပ်၆ဦးကို တာဝန်ရှိသူတွေက စွဲချက်တင်လိုက်ပါတယ်။ ဒီတခါခိုးတဲ့ပုံစံက ၄ခုမြောက်လိမ်နည်းဖြစ်ပြီး မက်ဒီကိတ် တခုထဲမှာတင် ၉ဘီလီယံကျော်အထိ ဆုံးရှုံးနိုင်တယ်လို့ အစိုးရရှေ့နေ Joe Thompson က ဆိုပါတယ်။ ၁၈ဘီလီယံဖိုးရှိတဲ့ မက်ဒီကိတ် claim တွေကို ၂၀၁၈ကစပြီး ပြန်စစ်ဆေးနေကြောင်း၊ အဲဒီထဲက တဝက်(သို့)တဝက်အထက်က အလိမ်တွေဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ စစ်ဆေးမှုတွေက မက်ဒီကိတ်ထဲက လိမ်လို့ကောင်းတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုခေါင်းစဥ် ၁၄ခုကိုပဲ စစ်တာဖြစ်ကြောင်း၊ နောက်ထပ် ၅ဦးကိုလည်း Housing Stabilization Services အစီအစဥ်ကို အလွဲသုံးမှုနဲ့ စွဲချက်တင်ထားကြောင်း၊ အဲဒီထဲက ၂ဦးက မင်နီဆိုးတာကမဟုတ်ပဲ အဆိုပါအစီအစဥ်ကနေ ငွေရလွယ်လို့ လာတာဖြစ်ကြောင်း၊ “fraud tourism” ဆိုတဲ့ လိမ်စားချင်တဲ့သူတွေ လိမ်လို့လွယ်တဲ့နေရာတွေဆီ သွားကြတာတွေက တခြားမှာလည်း ရှိပေမယ့်Continue reading “ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် ၂၀၂၅”

ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက် ၂၀၂၅

မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်မှာ ဝင်ငွေနည်းတွေကို ပံ့ပိုးပေးရမယ့် အစိုးရအစီအစဥ်ကနေ ဘီလီယံနဲ့ချီပြီး ခိုးကြ၊ လိမ်ကြ၊ ကိုယ့်နိုင်ငံကို ရန်သူလို သဘောထားတဲ့ အကြမ်းဖက်တွေဆီ ပို့ကြတာပေါ်ပြီးနောက် နာမည်လှတဲ့ Affordable Care Act (အိုဘားမားကဲ)ကို အသုံးချပြီး လိမ်ညာစားနေကြတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်လာပါတယ်။ Government Accountability Office က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေအရ အိုဘားမားကဲမှာ SS နံပါတ် ထပ်နေတာတွေ၊ သေပြီးသူတွေရဲ့ SS နံပါတ်တွေ၊ ဘယ်သူဘယ်ဝါမှန်း ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖော်ပြမထားတာတွေ စတဲ့ သောင်းနဲ့ချီတဲ့ အငြင်းပွားဖွယ် အကောင့်တွေကို ထောက်ပံ့ကြေးတွေ ပေးနေပြီး တချို့အကောင့်တွေဆို တလကို ၁သောင်းအထက်တန်ဖိုးရှိတဲ့ အထောက်အပံ့တွေ ရနေကြကြောင်းနဲ့ စုံစမ်းတဲ့လူတွေက ၂၀၂၄အတွင်း SS နံပါတ်အတု၊ လုပ်ကြံနံပါတ်တွေ သုံးပြီး လျှောက်သမျှ အားလုံးContinue reading “ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက် ၂၀၂၅”

ဒီဇင်ဘာ ၈ရက် ၂၀၂၅

AI ခေတ်ကို ဦးဆောင်ဖို့ တရုတ်နဲ့ အမေရိကန် ယှဥ်ပြိုင်နေတာမှာ ဘယ်သူနိုင်မယ်ဆိုတာ စွမ်းအင်၊ chips, infrastructure စတဲ့ အချက် ၃ချက်ပေါ် မူတည်တယ်လို့ Nvidia က ဂျေဆင်ဟွမ်းက ဆိုပါတယ်။ Chips အပိုင်းမှာ အမေရိကန်က အထူးသဖြင့် Nvidia က generation တခုစာမက အဆင်မြင့်နေပါတယ်။ စွမ်းအင်ပိုင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးဟာ အမေရိကန်လောက် မကြီးပေမယ့် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်က အမေရိကန်ရဲ့ ၂ဆလောက် ထုတ်လုပ်နိုင်နေတာပါ။ (သူတို့ စွမ်းအင်က ကျောက်မီးသွေးကနေ အများဆုံးရတာဖြစ်ပြီး လူဦးရေက ၃ဆကျော်ပါ။) Infrastructure ပိုင်းမှာလည်း ဘာဆောက်ဆောက် အမြန်ဆုံးပြီးအောင် ဆောက်နိုင်တဲ့သူပြပါဆိုရင် တရုတ်ကိုပဲ ပြရမှာပါပဲ။ (ကောင်း/မကောင်းက တပိုင်းပေါ့။) AI factory တွေဖြစ်တဲ့ စွမ်းအင်မတရားသုံးတဲ့Continue reading “ဒီဇင်ဘာ ၈ရက် ၂၀၂၅”

နိုဝင်ဘာ ၂၈ရက် ၂၀၂၅

၂၆ရက်နေ့က အိမ်ဖြူတော်အနီးမှာ National Guard နှစ်ဦးကို သေနတ်နဲ့ အနီးကပ်ပစ်ခတ်ခဲ့သူဟာ ဘိုင်ဒန်လက်ထက် အာဖဂန်ကတပ်ရုပ်သိမ်းအပြီးမှာ  အာဖဂန်ကနေ ခိုလှုံခွင့်ခံယူထားသူဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိပြီးတဲ့နောက် အာဖဂန်နိုင်ငံသားအားလုံးရဲ့ နေထိုင်ခွင့်လျောက်လွှာအားလုံးကို ရပ်တံ့ပစ်မယ့် အကြောင်း ကြေငြာခဲ့ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ အမေရိကန်အစိုးရက အမေရိကန်တွေရဲ့ လုံခြုံရေးဟာ အစိုးရရဲ့ ပထမဦးစားပေးဖြစ်တာကြောင့် ခိုလှုံခွင့်လျောက်ထားသူများ အားလုံးကို လုံခြုံရေးအတွက် အမြင့်ဆုံး စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်နိုင်တာ သေချာတဲ့အထိ ခေတ္တရပ်တံ့သွားမယ်လို့ ကြေငြာပါတယ်။ ပစ်ခတ်မှုအပြီးမှာ အမေရိကန်လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်ရတဲ့ ၁၉နိုင်ငံက အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်ကဒ် ကိုင်ဆောင်ထားသူတွေကိုပါ ပြန်လည်စီစစ်သွားမယ်လို့ ကြေငြာခဲ့ပြီး ပစ်ခတ်ခံရတဲ့ထဲက အမျိုးသမီး စစ်သည် သေဆုံးအပြီးမှာ ခိုလှုံခွင့်လျောက်လွှာတွေကိုပါ ခေတ္တရပ်တံ့ဖို့ ဖြစ်လာတာပါ။ ဘိုင်ဒန်လက်ထက် အာဖဂန်တပ်ရုပ်စဥ်က အမေရိကန်တပ်တွေအားထားရတဲ့ မိတ်ဆွေအာဖဂန်တွေကို ထားပစ်ခဲ့ပေမယ့် ပိုက်ဆံပေးရင် အကြမ်းဖက်သော၊ မုဒိမ်းကောင်Continue reading “နိုဝင်ဘာ ၂၈ရက် ၂၀၂၅”

နိုဝင်ဘာ ၁၈ရက် ၂၀၂၅

ဒီကနေ့ ဒီမိုကရက်တွေ တောင်းဆိုလွန်းမက တောင်းဆိုနေကြတဲ့ အက်ပ်စတိန်းဖိုင်တွေကို တရားရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ပေးဖို့အဆိုကို အောက်လွှတ်တော်မှာတင်ရာမှာ ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲ ကန့်ကွက် ၁၊ မဲမပေး ၅ ကလွဲရင် ကျန်တဲ့ ၄၂၇ဦးက အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။ မဲမပေး/ ကန့်ကွက်သူတွေကလည်း မထုတ်ပေးချင်လို့ထက် နစ်နာခဲ့သူအမျိုးသမီးတွေရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အချက်အလက်တွေ ပါလာရင် သူတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်မှာစိုးလို့လို့ ဆိုပါတယ်။ စပီကာဂျွန်ဆန်က အဲဒီလိုမဖြစ်အောင် လိုအပ်တဲ့အကာအကွယ်တွေ ပေးသွားမယ်လို့ ကတိပြုခဲ့ပါတယ်။ ဆီးနိတ်က ကန့်ကွက်သူမရှိနဲ့ အတည်ပြုပေးဖို့ သဘောတူခဲ့ပြီး မနက်ဖြန်မဲခွဲအတည်ပြုပြီးနောက် သမ္မတထရမ့်က လက်မှတ်ထိုးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုဆိုတော့ ကလင်တန်တို့ ဂိတ်စ်တို့ လာရီဆမ်းမားစ်တို့၊ ရိဒ်ဟော့ဖ်မန်တို့ အိပ်မပျော်တာ ထရမ့်ကြောင့်လို့ ပြောဖို့ခက်သွားပြီပေါ့။ သူတို့အားလုံးက ထရမ့်ကို အသေမုန်းကြပြီး ထရမ့်မတက်လာအောင်၊ တက်လာတော့Continue reading “နိုဝင်ဘာ ၁၈ရက် ၂၀၂၅”

နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် ၂၀၂၅

၄၃ ရက်ကြာခဲ့တဲ့ သမိုင်းဝင် အကြာရှည်ဆုံး အစိုးရယန္တယားရပ်တံ့မှုက ဒီနေ့အဆုံးသတ်သွားခဲ့ပါပြီ။​ ဆီးနိတ်က ဘေလ်ကို အောက်လွှတ်တော်က အတည်ပြုပြီး သမ္မတက ညတွင်းချင်း လက်မှတ်ထိုး ခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ဒီမိုကရက်တွေ ထပ်မံတောင်းဆိုလာတဲ့ အိုဘားမားကဲအတွက် အစိုးရအထောက်အပံ့တွေကို ၃နှစ် ထပ်တိုးပေးဖို့ကိုလည်း လိုက်လျောစရာမလိုပဲ​ နောက်လကျမှ မဲထပ်ခွဲဖို့ သဘောတူလိုက်ကြပါတယ်။ ဒီနေ့လက်မှတ်ထိုးလိုက်တဲ့ funding bill က ဇန်နဝါရီလကုန် အထိဖြစ်ပြီးစိုက်ပျိုးရေးဝကဌာန၊ စစ်ပြန်ရေးရာဌာနနဲ့ legislative branch တို့ကို စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆အထိ ဘတ်ဂျက်အပြည့်အဝ ပေးသွားမှာ ဖြစ်သလို SNAP နဲ့ အမျိုသမီး၊ မွေးကင်းစနဲ့ ကလေးတွေအတွက် အစီအစဥ်တွေအတွက် တနှစ်စာ ဘတ်ဂျက်ပါဝင်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့လက မပေးခဲ့ရတဲ့ လစာတွေ ပြန်ပေးဖို့၊ ဆိုင်းငံ့ထားတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ အမြန်ဆုံးContinue reading “နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် ၂၀၂၅”

နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် ၂၀၂၅

ဒီကနေ့ အိမ်ဖြူတော်မှာ သမ္မတထရမ့်က ဆေးဝါးထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေဖြစ်ကြတဲ့ Eli Lily နဲ့ Novo Nordisk တို့နဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး မက်ဒီကဲနဲ့ မက်ဒီကိတ်ကနေ အဝလွန်တာကို ကုသပေးမယ့် GLP-1 ဆေးဝါးတွေကို TrumpRx.gov ကတဆင့် ပြည်သူတွေဆီကို ဈေးသက်သက်သာသာနဲ့ တိုက်ရိုက်ဖြန့်ဖြူးပေးသွားမယ်လို့ ကြေငြာလိုက်ပါတယ်။ အမေရိကန်ဟာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတွေထဲမှာ ဆေးဝါးဈေးအကြီးဆုံး နိုင်ငံဖြစ်တာကြောင့် အသက်ကြီး/မကျန်းမာတဲ့ အမေရိကန်တွေဟာ ကိုယ့်နိုင်ငံ/ အနောက်နိုင်ငံတွေက ထုတ်လုပ်တဲ့ ဆေးဝါးဖိုး မတတ်နိုင်ရင် ဈေးချိုတဲ့နိုင်ငံတွေက ထုတ်လုပ်တဲ့ ဆေးဝါးတွေကိုပဲ ရတဲ့နည်းနဲ့ ရှာကြံဝယ်ပြီး သုံးစွဲနေရတာဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို မူရင်းဆေး ထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေက ဈေးလျော့ပေးတဲ့အတွက် အမေရိကန်အများစုက မူရင်းဆေးတွေကိူ လက်လှမ်းမီ သုံးစွဲလာနိုင်ကြတော့မှာပါ။ ဆီးချိုဆေးအပါအဝင် လူသုံးများတဲ့ ဆေးတိုင်းကို သမ္မတထရမ့်က လိုက်ညှိပေးနေတာContinue reading “နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် ၂၀၂၅”

ဒိစတိတ်အကြောင်း

ရီပါလလစ်ကန်ဆီနိတ်တာ ဂရပ်စ်လေထုတ်ပြန်တဲ့ ဒါဟမ်နောက်ဆက်တွဲ(ရီပို့)နဲ့ တူလ်စီဂက်ဘတ်ရဲ့ အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးရုံးရီပို့တို့ကနေ ဒိစတိတ်ခြအုံကြီးရဲ့ ပုံကြမ်းကို ပုံဖော်နိုင်ကြပါမယ်လို့ ဘလေ့ဇ်က ဂလန်ဘက်ခ်က တင်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီဖိုင်တွေက ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ မီဒီယာအခင်းအကျင်းတွေ၊ တတ်သိပညာရှင်(သင့်ခ်တန့်ခ်)တွေ၊ အန်ဂျီအိုတွေက အစိုးရနဲ့ စင်ပြိုင်လို လှုပ်ရှားနေတာကို ဖော်ညွှန်းပြနေပါတယ်။ ဒိစတိတ်ဆိုတာက အီလိဒိုနာတွေက ငွေထောက်ပံ့ ပေးထားပြီး ဗျူရိုကရက်တွေက အကာအကွယ်ပေးထားကာ အစိုးရရုံးလုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာနဲ့ ပုဂ္ဂလိကဩဇာ လွှမ်းမိုးမှုတွေကြား တာဝန်ယူမှု/ တာဝန်ခံမှုမရှိပဲ လွန်းထိုးလှုပ်ရှားနေသူတွေက သက်ဆိုးရှည်အောင် အသက်ဆက်ပေးနေကြတာပဲဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းတွေ ပါပေမယ့် အဓိကက လူနဲ့ ပိုက်ဆံပါပဲ။ ဒိစတိတ်ရဲ့ ထောက်လှမ်းရေးဘက်မှာ ထိပ်ဆုံးက အိုဘမရဲ့ စီအိုင်အေဒါရိုက်တာ ဂျွန်ဘရန်နန်ဖြစ်ပြီး သူက ၂၀၁၇ ရုရှားကိုလူးရှင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ထလရအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကို ကလဖန်ထိုး ခြယ်လှ​ယ်ခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူခြယ်လှယ်ခဲ့သူနောက်တဦးက အိုဘမရဲ့Continue reading “ဒိစတိတ်အကြောင်း”