Category Archives: Uncategorized

ဒီနေ့ မီဒီယာက ဖွတဲ့သတင်းတခုက ကာ/ဝန် Pete Hegseth က Signal chat leak ဖြစ်ပြန်ပြီဆိုတာပါ။ သူတို့ကိုးကားတဲ့ အမည်မဖော်နိုင်တဲ့ ရင်းမြစ်တွေဆိုတာက အဲဒီချက်ထဲမှာ ပါနေခဲ့တဲ့ သောက်ြာနေ့က အဖြုတ်ခံလိုက်ရတဲ့ အကြီးတန်းအကြံပေး ၂ဦးကို ကိုးကားတာပါ။ ဖြုတ်လိုက်ရတာက သတင်းပေါက်ကြားမှုနဲ့ပါ။ အရင်တခါကလည်း တကယ်တာဝန်ရှိတာက တဦး၊ မီဒီယာက မဲကြတာက ကာဝန်၊ ဘာလို့မဲတာလဲဆိုတော့ ကာဝန်က ဝုခ်ဖြစ်နေ ခြစားနေတဲ့ ပန်တဂွန်ကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပေးနေတော့ military industrial complex နဲ့ ပွပေါက်တိုးနေကြတဲ့ နှစ်ပါတီ ခြတွေ ခွက်ပျောက်မှာစိုးလို့ပါပဲ။ အောက်ခြေကတော့ သမ္မတနဲ့ ကာဝန်သစ်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် ဘယ်လောက် ယုံကြည်ကြသလဲဆိုရင် ထရမ့်တက်ပြီးမှ တပ်ထဲဝင်ဖို့ လျောက်ကြတာ ၁၅နှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးစံချိန်အဖြစ်Continue reading “ဧပြီ ၂၁ ရက် ၂၀၂၅”

ဒီကနေ့ အိမ်ဖြူရဲ့ Covid-19 website ကို ဘိုင်ဒန်-ဖောက်ချီတို့ရဲ့ အဖုံးအဖိ အလိမ်တွေအစား တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်မှန်တွေနဲ့ ပြောင်းလဲ ဖြည့်သွင်းထားလိုက်ပါတယ်။ ထိပ်ဆုံးမှာ ရေးထားတာ ကတော့ အဲဒီပိုးရဲ့ လက္ခဏာတွေဟာ သဘာဝမှာ တွေ့ရတာမျိုးတွေ လုံးဝ မဟုတ်ပါတဲ့။ မတော်တဆ ထွက်လာတာမျိုးလည်း မဟုတ်ပဲ လူ့ကိုယ်ထဲ ကူးအောင် တမင်စလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း ဒေတာတွေက ပြနေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ဖတ်ချင်ရင် link ကို comment မှာပေးပါမယ်။ တရုပ်ဖက်က Li Chenggang ကို နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေး ထိပ်တန်းညှိနှိုင်းရေးမှုးသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီး တရုပ်အစိုးရက ကုန်သွယ်ရေးညှိနှိုင်းမှုတွေ ပြန်လည်စတင်ဖို့ ဆန္ဒရှိကြောင်း၊​ ဒါပေမယ့် condition တွေအများကြီး ပါလာမှာဖြစ်ကြောင်း Bloomberg ကို ပြောသွားတယ်လို့ အမည်မဖော်နိုင်တဲ့ ရင်းမြစ်တွေကContinue reading “ဧပြီ ၁၈ ရက် ၂၀၂၅”

တရုတ်အစိုးရက မြေရှားသတ္တုတွေ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်က ဘိုးရင်းလေယာဥ်တွေနဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ မှာထားတာ မယူတော့ဘူးလို့ ကြေငြာပါတယ်။ ရှီကိုယ်တိုင် စီးနေတာကတော့ B-2479 လို့ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ဘိုးရင်း 747-8 လေယာဥ်ပါ။ မြေရှားက Greenland မှာ အများဆုံးရှိပြီး အမေရိကန်၊ ကနေဒါနဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေမှာလည်း ရှိကြပါတယ်။ ကွန်ဂိုက သူ့ရဲ့ ကိုဘော့၊ လစ်သူယံနဲ့ မြေရှားတွေကို အမေရိကန်ကို လာထုတ်ဖို့နဲ့ အပြန်အလှန်အားဖြင့် သူတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ သူပုန်ပြဿနာတွေကို ကူညီပေးဖို့ ကမ်းလှမ်းထားပါတယ်။ ထရမ့်က ဖုံး၊ ကွန်ပြူတာ၊ microchip စတာတွေကို tariff ကောက်တဲ့ထဲ မပါဘူးလို့ ကြေငြာပါတယ်။ ကဗဖြစ်လိုက်တာမှာ ဆေးဝါးကစလို့ semi-conductor တွေအထိ ကိုယ့်ပြည်တွင်းမှာ မထုတ်နိုင်တာက နိုင်ငံတော်Continue reading “ဧပြီ ၁၅ ရက် ၂၀၂၅”

တရုတ်က အမေရိကန်ရဲ့ 145% tariff ကို 125% နဲ့ တုန့်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ရှီက နှစ် ၇၀ကျော်အတွင်း တရုတ်ရဲ့တိုးတက်မှုဟာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး၊ အလုပ်ကြိုးစားလို့ ရလာတာဖြစ်ပြီး သူများ ပေးကမ်းလို့ ရလာတာမဟုတ်ကြောင်း၊ မတရားတဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေကိုလည်း ကြောက်မှာမဟုတ်ကြောင်း တီဗီကနေ ပြောသွားပါတယ်။ ရှီက ဥရောပကိုလည်း မတရားတာကို ခေါင်းငုံ့မခံကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ တရုတ်က နည်းပညာခိုးတဲ့နေရာမှာ ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၁ ဖြစ်သလို သူ့ဆီမှာ လာရင်းနှီးမြှုပ်နှံတဲ့သူတွေကို ၁.၄ဘီလီယံဈေးကွက်ပြပြီး နည်းပညာတွေကို အတင်းလွှဲပြောင်းခိုင်းတဲ့နေရာမှာလည်း နံပါတ် ၁ ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်က intellectual property မှာ တနှစ်ကို ဘီလီယံ ၆၀၀ ဆုံးရှုံးနေတာပါ။ အမေရိကန်ကုမ္ပဏီတွေ တရုတ်မှာသွားထုတ်လုပ်ရင် တရုတ်က နေ့ပိုင်းကို အမေရိကန်ကုမ္ပဏီထုတ်ခိုင်းတာထုတ်ပြီးContinue reading “ဧပြီ ၁၁ ရက် ၂၀၂၅”

အရင်ရေးခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ ဒီ reciprocal tariff ဆိုတာ အဓိကက အကျောကြီးလွန်း ညစ်လွန်း ယုတ်လွန်းတဲ့ တရုတ်စီစီပီကို ပညာပေးဖို့ပါ။ အမေရိကန်နဲ့သာမက တကမ္ဘာလုံးနဲ့ ကုန်သွယ်ရာမှာပါ အကျောကြီးတဲ့ တရုတ်က ထရမ့်အချိန်ပေးထားတဲ့အတွင်းမှာ မတုန့်ပြန်ရုံမက ထပ်ဆောင်း ၅၀% ထပ်ချလို့ အမေရိကန်အပေါ် လက်တုန့်ပြန်တဲ့ tariff က ၈၄% ဖြစ်သွားပါတယ်။ ထရမ့်ကလည်း လေးစားမှုကင်းမဲ့လို့ဆိုပြီး အချိန်မဆိုင်းပဲ ထပ်တိုး tariff နဲ့ စုစုပေါင်း ၁၂၅% ဆိုပြီး ပြန်တွယ်သလို လာဆွေးနွေးပါလို့လည်း ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ တချိန်ထဲမှာပဲ နိုင်ငံပေါင်း ၇၀ကျော်က ထရမ့်ရဲ့ reciprocal tariff အပေါ် ရန်မတုန့်ပြန်ပဲ သူတို့ဘက်က အမေရိကန်ကုန်စည်တွေ အပေါ် ချထားတဲ့  tariff တွေ၊ ကုန်သွယ်မှု ကန့်သတ်ချက်တွေ၊Continue reading “ဧပြီ ၉ ရက် ၂၀၂၅”

EU, တိုင်ဝမ်အပါအဝငါ အမေရိကန်ကုန်စည်တွေအပေါ် tariff လုံးဝ ပယ်ဖျက်ပေးပါမယ်လို့ ကမ်းလှမ်းလာတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၅၀ကျော်လာပါပြီ။ ထရမ့်ကတော့ အမေရိကန်နဲ့ ကုန်သွယ်မှုမှာ ပိုငွေပြနေတဲ့ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ပိုပြီးမျှတ ဘက်ညီတဲ့ ကုန်သွယ်မှုမျိုး ဖြစ်လာစေရန် အာရုံစိုက်ဖို့ ပြောသွားပါတယ်။ ဆိုလိုတာက အမေရိကန်ထုတ်/ထွက်ကုန်တွေကို များများပြန်ဝယ်ပေးခြင်းဖြင့် ကုန်သွယ်မှု ဘက်ညီလာစေဖို့ပါ။ တရုတ်၊ ဗီယက်နမ်၊ ကမ္ဘောဒီးယား စတဲ့နိုင်ငံတွေရဲ့ စီးပွားရေးဟာ ပြည်ပပို့ကုန်အပေါ် အလွန်အမင်း မှီတည်နေတဲ့အပြင် ပို့ကုန်အများစုဟာ ကိုယ်ပိုင်နည်းပညာနဲ့ ထုတ်လုပ်ကြတာလည်းမဟုတ်၊ ပြိုင်ဖက်မရှိတဲ့ ရောင်းကုန်မျိုးတွေ ထုတ်လုပ်နေတာလည်း မဟုတ်ကြတဲ့အတွက် reciprocal tariff ရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုကို အကြီးအကျယ် ခံစားကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကိုတွက်မိကြလို့လည်း အမေရိကန်အပေါ် tariff လုံးဝ ပယ်ဖျက်ပေးဖို့ ချက်ချင်း ကမ်းလှမ်းလာကြတာပါ။ တရုတ်ကContinue reading “ဧပြီ ၇ ရက် ၂၀၂၅”

တနေ့က ထရမ့်အစိုးရက အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်ခွန် reciprocal tariff ကို ကြေငြာထားတဲ့အတိုင်း စတင်ခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးက အဲဒီမတိုင်ခင်လေးတင် US အပေါ် ကန့်သတ်/စည်းကြပ်ထားတာတွေကို ပယ်ရှားပေးလိုက်တယ်လို့ ကြေငြာလိုက်ပြီး အိန္ဒိယ၊ ဗီယက်နမ်၊ ဆွစ်ဇာလန် စတဲ့နိုင်ငံတွေက အမေရိကန်ကုန်စည် အချို့အပေါ် စည်းကြပ်နေတဲ့ tariff ကို လျော့ချပေးလိုက်ပြီလို့ ကြေငြာပါတယ်။ မက္ကဆီကိုနဲ့ ကနေဒါက USMCA သဘောတူညီချက်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေက tariff ထိမှာမဟုတ်ပဲ ကျန်ကုန်စည်တွေအပေါ်မှာတော့ နယ်စပ်ကနေ မူးယစ်ဆေးဝင်နေတာတွေ ခိုးဝင်တာတွေ ထိထိရောက်ရောက် ထိန်းချုပ်နိုင်မှ tariff နှုန်းကို ချပေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အပြန်အလှန်ဆိုပေမယ့် အမေရိကန်အပေါ် မတရား tariff ချထားပြီး ကုန်သွယ်မှုအမြတ်ထွက်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေက အမေရိကန်ကုန်စည်တွေအပေါ် စည်းကြပ်/ကန့်သတ်တဲ့ တဝက်ကိုပဲ အမေရိကန်ကContinue reading “ဧပြီ ၄ရက် ၂၀၂၅”

Fox News က Bret Baier က အီလွန်နဲ့ ဌာနပေါင်းစုံကို ကူညီနေတဲ့ DoGE အဖွဲ့ကို မတ်လ ၂၈ရက်က အင်အာဗျူးလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအဖွဲ့သားတွေက လုပ်ငန်းကြီးတွေ လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ ဘီလျံနာ မီလျံနာ လုပ်ငန်းရှင်တွေဖြစ်ကြပြီး တိုင်းပြည်အတွက် သမိုင်းဝင်မ​ယ့်ပြောင်းလဲမှုအတွက် သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် လုပ်ငန်းတွေကို ဘေးချိတ်ပြီး လာကူပေးနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အီလွန်ရဲ့ ညာလက်ရုံးက Cost cutting မှာ လက်သံပြောင်သူ Steve Davis ဖြစ်ပါတယ်။ သူက အီလွန့်ရဲ့ ကုမ္ပဏီပေါင်းစုံမှာ အရေးကြီးတဲ့နေရာတွေက လုပ်ခဲ့ဖူးပြီး အကောင်းဆုံးလုပ်ခဲ့တာက cost cutting ပါပဲ။ အစိုးရ inefficiency အကြောင်းပြောရရင် ပင်ဆယ်လ်ဗေးနီးယားက ပင်စင်မိုင်းအကြောင်းပါမှ ရပါမယ်။ ပင်စင်သွားချင်သူတွေဟာ စာရွက်စာတမ်းအထပ်လိုက် ဖြည့်တင်ရပြီးContinue reading “မတ်လ ၃၁ရက် ၂၀၂၅”

ဒီကနေ့ ပွဲဆူသွားတာကတော့ ဗန့်စ်၊ ကာ/ဝန်၊ တူလ်စီ၊ ရက်ဒ်ကလစ်ဖ်၊ မိုက်ကယ် ဝေါ့လ်ဇ်နဲ့ တခြားသူအချို့ ပါဝင်တဲ့ ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တစုဟာ Signal app မှာ ယီမင်က စစ်ဆင်ရေးတခု အကြောင်း ဆွေးနွေးကြပါတယ်။ အဲဒီအုပ်စုထဲမှာ Atlantic သတင်းဌာနက အယ်ဒီတာချုပ် Jeffrey Goldberg ပါနေတာကြောင့် အဲဒီဆွေးနွေးချက်တွေကို အများပြည်သူဆီ ပေါက်ကြားသွားပြီး  ကာ/ဝန်နဲ့ တခြားပါဝင်သူတွေကို နှုတ်ထွက်ဖို့ ဟစ်လာကြပါတယ်။ ထရမ့်က မိုက်ကယ်ဝေါ့လ်ဇ်ရုံးက ဖုံးကိုင်တဲ့ ဝန်ထမ်းတဦးဦးက Goldberg ကို ထည့်ထားမိသွားတာလို့ ပြောပါတယ်။ နယူးယောက်ပို့စ်ကတော့ JG ဆိုတဲ့အတိုခေါက်က အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးတွေမှာ ပါလေ့ရှိတဲ့ ကုန်သွယ်ရေး ကိုယ်စားလှယ် Jamieson Greer နဲ့ မှားထည့်ထားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ chatContinue reading “မတ်လ ၂၅ ရက် ၂၀၂၅”

ဒီကနေ့ သမ္မတထရမ့်ဟာ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဖျက်သိမ်းကြောင်းအမိန့်ကို လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်ပညာရေးစနစ်ကို နားမလည်သူများက အခမဲ့ပညာသင်ကြားခွင့်တွေ ကျောင်းစနစ်တွေပါ ရပ်တံ့သွားတော့မလိုလို ပြောနေကြပါတယ်။ လွဲလိုက်လေခြင်းပါ။ အရင်ရေးခဲ့သလိုပါပဲ၊ ဖက်ဒရယ်က ပေးမယ့်ပညာရေးဘတ်ဂျက်က ဒီစီက လူမရှိတဲ့ အဆောက်အဦတွေ၊ မူလတန်းကလေးတွေကစလို့ လိင်စိတ်လှုံ့ဆော်တာ၊ DEI, CRT, စတဲ့ ဝါဒမှိုင်းတိုက်မယ့် ဝန်ထမ်းတွေကို ဖြတ်/ပေးစရာမလိုတော့တဲ့အတွက် ပြည်နယ်တွေဆီ ပို့မယ့်ပိုက်ဆံကို ဝုခ်ဝါဒတွေ လိုက်လုပ်မှ ပေးမယ်လို့ အကြပ်ကိုင်လို့ မရတော့သလို ကုန်ကျစားရိတ်လည်း သက်သာစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အာဏာရှင်စနစ်ပဲ ခေါင်းထဲမှာ စွဲနေသူများကတော့ ဘယ်လောက်ပဲ ညံ့ဖျင်းသည်ဖြစ်စေ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကိုပဲ တောင့်တကြပါတယ်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနကို ၁၉၇၉အောက်တိုဘာကမှ ဖက်ဒရယ်ဥပဒေတွေ၊ civil right တွေ လိုက်နာစေရန် ကြီးကြပ်ဖို့ဆိုပြီး တည်ထောင်ခဲ့တာပါ။ တည်ထောင်တဲ့Continue reading “မတ်လ ၂၀ ရက် ၂၀၂၅”