Category Archives: Uncategorized

အမေရိကန်နဲ့ ကုန်သွယ်ရေးမှာ အရေးပါတဲ့နိုင်ငံတခုဖြစ်တဲ့ UK နဲ့ ဗွေဆော်ဦးသဘောတူညီချက် ရလိုက်တာက နက်ရှိုင်းတဲ့ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့တဲ့ နှစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် အကျိုးရှိစေမှာပါ။ အရင်က UK က US အပေါ် မြင်သာတဲ့tariff ဆိုတာထက် အမေရိကန်ပစ္စည်းတွေကို ဝယ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်အောင်ရေးထားတဲ့ စည်းမျဥ်းတွေနဲ့ ကြပ်ခဲ့တာပါ။ US က UK မှ သွင်းကုန်အများစုအပေါ် ၁၀% နဲ့ စတီးနဲ့ အလူမီနမ်အပေါ် ၂၅% စည်းကြပ်ထားပါတယ်။ စတီးနဲ့ ကားတွေအပေါ် tariff လျော့ချပေးတာကို တုန့်ပြန်တဲ့အနေနဲ့ ဥဒ​က အမေရိကန် နည်းပညာသွင်းကုန်တွေအပေါ် digital tax ကောက်တာကို လျော့ပေးသွားမှာဖြစ်သလို အီသနော၊ အသားနဲ့ လယ်ယာထွက်ကုန်တွေအပါအဝင် အမေရိကန်ကုန်စည်တွေအတွက် ဈေးကွက် ဖွင့်ပေးဖို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အသေးစိတ်သိချင်ရင် အိမ်ဖြူဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ သွားကြည့်ပါ။Continue reading “မေ ၁၀ ရက် ၂၀၂၅”

ဒီကနေ့ သမ္မတထရမ့်က ဝဟပိုးလိုမျိုး သဘာဝအတိုင်းဆို လူကိုမကူးနိုင်၊ ကူးရင်လည်း မများ၊ မပြင်း၊ မသေနိုင်တဲ့ ပိုးမျိုးကို လူအချင်းချင်း ကူးလွယ်အောင်၊ သေလောက်တဲ့အထိ ထိချက်ပြင်းအောင်၊ သုတေသနပြု ထုတ်လုပ်တဲ့ တရုပ်၊ အီရန်၊ ယူကရိန်းအပါအဝင် နိုင်ငံတွေမှာရှိတဲ့ Gain of function သုတေသနလုပ်ငန်းတွေကို ဖက်ဒရယ်အစိုးရက ပိုက်ဆံမပေးတော့ဘူးလို့ အမိန့်ထုတ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းတွေကို အိုဘမလက်ထက်ကတည်းက NIH က ဖောက်ချီတို့နဲ့ ဂလိုဘယ်လစ်တွေ၊ အာဏာရှင်တွေပူးပေါင်းကာ ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာသန်းပေါင်းများစွာအကုန်ခံပြီး စမ်းသပ်နေခဲ့ကြတာပါ။ ဒီ funding တွေဟာ NIH အောက်က NIAID ကနေ USAID၊ အဲဒီကနေ ဘိုင်ဒန့်သားမက်ရှယ်ယာပါတဲ့ Eco Health Alliance ကတဆင့် biosafety ဥပဒေတွေ မတင်းကျပ်တဲ့ အာဏာရှင်နိုင်ငံ တွေကContinue reading “မေ ၅ ရက် ၂၀၂၅”

ဧပြီလမှာ အလုပ်အကိုင်သစ်ပေါင်း ၁၇၇,၀၀၀ ဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့ပြီး အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းက ၄.၂% နဲ့ ပြောင်းလဲမှု မရှိပါဘူး။ ဒီနံပါတ်က မတ်လက ၁၈၅,၀၀၀ ထက် အနည်းငယ်လျော့သွားပေမယ့် ခန့်မှန်းနံပါတ်က ၁၃၀,၀၀၀ဖြစ်လို့ ခန့်မှန်းထက် အများကြီးပိုတဲ့အတွက် စတော့ဈေးကွက် အညွှန်းကိန်းတွေ treasury yield တွေ တက်သွားသလို ဒေါ်လာလည်း ပြန်မာလာပါတယ်။ အလုပ်အကိုင်သစ် အများစုက ကျန်းမာရေး ၅၁,၀၀၀၊ transportation and warehousing 29,000, financial activities 14,000 ဖြစ်ပြီး ကုန်ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁,၀၀၀ လျော့သွားပါတယ်။ နိုင်ငံခြားလုပ်သား ၄၁၀,၀၀၀ လျော့သွားပေမယ့် အလုပ်လက်ရှိ အမေရိကန်ဖွားတွေ ၁သန်းကျော် တိုးလာပါတယ်။ ဒီနှစ် ပထမ ၃လပတ် GDP က ၀.၃% လျော့သွားတယ်လို့Continue reading “မေ ၂ရက် ၂၀၂၅”

ရက် ၁၀၀အတွင်း DoGE ကြောင့် ၁၆၀ဘီလီယံ သက်သာသွားပါပြီ။ နယ်စပ်လည်း တော်တော်လေး လုံခြုံသွားပြီဆိုတော့ ပြည်သူကို ဒုက္ခပေးမယ့် လူဆိုးတွေရော လူငယ်လူလတ်သန်းချီ သတ်နေတဲ့ မူးယစ်ဆေးတွေပါ အများကြီး လျော့သွားပါတယ်။​ လူဆိုးဂိုဏ်းတွေ လူသတ်၊ မုဒိမ်းကောင်တွေကို အမြန်ဆုံး ရှင်းထုတ်ပစ်လိုက် တဲ့အတွက် ပြည်သူတွေ သမီးပျိုလေးတွေ အများကြီးလုံခြုံသွားပါပြီ။ မိန်းကလေးအားကစားပွဲတွေ အဝတ်လဲခန်းတွေထဲကို ကျားတွေဝင်ခွင့်မရှိတော့ပါဘူး။ မဲပေးဖို့ မှတ်ပုံတင်ရင် နိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း ပြရမယ်ဆိုတဲ့ the Safeguard American Voter Eligibility Act က အောက်လွှတ်တော်မှာ အောင်သွားပါပြီ။ လာမယ့် ၅နှစ်အတွင်း ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုတွေအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအသစ် ၅ထရီလီယံ ဝင်လာမှာပြီး အလုပ်အကိုင် သိန်းချီပေါ်လာပါတော့မယ်။ လောင်စာဈေး ကျအောင်နဲ့ အခြေခံစားကုန်တွေ ပေါများသက်သာအောင် လုပ်ပေးခဲ့ပါတယ်။Continue reading “ဧပြီ ၃၀ ရက် ၂၀၂၅”

ထရမ့်အစိုးရရဲ့ တရားရေးဌာနက နယူးမက္ကဆီကိုက နှုတ်ထွက်သွားတဲ့ တရားသူကြီး Joel Cano နဲ့ ဇနီး နန်စီ တို့ကို ဗင်နီဇွဲလားက ခိုးဝင် TdA ဂိုဏ်းသား Ortega-Lopez ကို အိမ်မှာ ဖွက်ထားပေးကြောင်း သတင်းရလို့ ဖမ်းဆီးခဲ့ရာမှာ နောက်တရားသူကြီး Damian Martinez က ဒီလူက သူ့အိမ်မှာ ဒီလိုတွေ ခေါ်ထားမှာ မဟုတ်ပါဘူးလို့ လွယ်လွယ်ပြောပြီး လွှတ်ပေးခဲ့လို့ သက်သေအစုံနဲ့ နောက်တခေါက် ထပ် ဖမ်းခဲ့ရပါတယ်။ Joel ကို နယူးမက္ကဆီကို ဆူပရင်းကုတ်က ပြည်နယ်တွင်း တရားရေးအရာရှိအဖြစ် ဘယ်လိုအဆင့်မှာမှ ထမ်းဆောင်ခွင့်မပြုဖို့ တားမြစ်တဲ့စာထွက်လာတဲ့ နေ့မှာပဲ အဖမ်းခံခဲ့ရတာပါ။  Joel က TdA ဂိုဏ်းနဲ့ ဆက်သွယ်ထားကြောင်း သက်သေတွေ​ရှိနေတဲ့ Ortega ရဲ့Continue reading “ဧပြီ ၂၇ ရက် ၂၀၂၅”

သမ္မတထရမ့်က တရုပ်ကို tariff ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လာရောက်ညှိနှိုင်းမယ်ဆိုရင် နှုန်းတွေ လျော့ပေးဖို့ အဆင်သင့်ရှိကြောင်း၊ မလာခဲ့ရင်တော့ ဒီဘက်က သတ်မှတ်တဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေအတိုင်း လိုက်နာရလိမ့်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဗီယက်နမ်က တရုပ်ပြည်က စတီးလ်တွေ သူ့ဆီလာပုံမှာကို ဟန့်တားဖို့ ယာယီ​anti-dumping duties အဖြစ် ၃၇.၁၃% ကောက်မယ်လို့ ကြေငြာခဲ့သလိုပဲ အိန္ဒိယကလည်း စတီးလ်အပေါ် သွင်းကုန်ခွန် ၁၂% စည်းကြပ်မယ်လို့ ကြေငြာသွားပါတယ်။ ဘယ်နိုင်ငံကို ရည်ရွယ်တယ်လို့ မပြောပေမယ့် တရုပ်ဆိုတာ အားလုံးသိကြပါတယ်။ တရုပ်က တရုပ်အကျိုးစီးပွားကို ဆန့်ကျင်ပြီး (အမေရိကန်နဲ့) ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ယူတဲ့ နိုင်ငံတိုင်းကို လက်တုန့်ပြန်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ထားတဲ့ကြားက အခုလို ကြေငြာကြတာပါ။ ဒီကနေ့ Institute of International Finance မှာ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ScottContinue reading “ဧပြီ ၂၃ရက် ၂၀၂၅”

ဒီနေ့ မီဒီယာက ဖွတဲ့သတင်းတခုက ကာ/ဝန် Pete Hegseth က Signal chat leak ဖြစ်ပြန်ပြီဆိုတာပါ။ သူတို့ကိုးကားတဲ့ အမည်မဖော်နိုင်တဲ့ ရင်းမြစ်တွေဆိုတာက အဲဒီချက်ထဲမှာ ပါနေခဲ့တဲ့ သောက်ြာနေ့က အဖြုတ်ခံလိုက်ရတဲ့ အကြီးတန်းအကြံပေး ၂ဦးကို ကိုးကားတာပါ။ ဖြုတ်လိုက်ရတာက သတင်းပေါက်ကြားမှုနဲ့ပါ။ အရင်တခါကလည်း တကယ်တာဝန်ရှိတာက တဦး၊ မီဒီယာက မဲကြတာက ကာဝန်၊ ဘာလို့မဲတာလဲဆိုတော့ ကာဝန်က ဝုခ်ဖြစ်နေ ခြစားနေတဲ့ ပန်တဂွန်ကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပေးနေတော့ military industrial complex နဲ့ ပွပေါက်တိုးနေကြတဲ့ နှစ်ပါတီ ခြတွေ ခွက်ပျောက်မှာစိုးလို့ပါပဲ။ အောက်ခြေကတော့ သမ္မတနဲ့ ကာဝန်သစ်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် ဘယ်လောက် ယုံကြည်ကြသလဲဆိုရင် ထရမ့်တက်ပြီးမှ တပ်ထဲဝင်ဖို့ လျောက်ကြတာ ၁၅နှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးစံချိန်အဖြစ်Continue reading “ဧပြီ ၂၁ ရက် ၂၀၂၅”

ဒီကနေ့ အိမ်ဖြူရဲ့ Covid-19 website ကို ဘိုင်ဒန်-ဖောက်ချီတို့ရဲ့ အဖုံးအဖိ အလိမ်တွေအစား တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်မှန်တွေနဲ့ ပြောင်းလဲ ဖြည့်သွင်းထားလိုက်ပါတယ်။ ထိပ်ဆုံးမှာ ရေးထားတာ ကတော့ အဲဒီပိုးရဲ့ လက္ခဏာတွေဟာ သဘာဝမှာ တွေ့ရတာမျိုးတွေ လုံးဝ မဟုတ်ပါတဲ့။ မတော်တဆ ထွက်လာတာမျိုးလည်း မဟုတ်ပဲ လူ့ကိုယ်ထဲ ကူးအောင် တမင်စလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း ဒေတာတွေက ပြနေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ဖတ်ချင်ရင် link ကို comment မှာပေးပါမယ်။ တရုပ်ဖက်က Li Chenggang ကို နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေး ထိပ်တန်းညှိနှိုင်းရေးမှုးသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ပြီး တရုပ်အစိုးရက ကုန်သွယ်ရေးညှိနှိုင်းမှုတွေ ပြန်လည်စတင်ဖို့ ဆန္ဒရှိကြောင်း၊​ ဒါပေမယ့် condition တွေအများကြီး ပါလာမှာဖြစ်ကြောင်း Bloomberg ကို ပြောသွားတယ်လို့ အမည်မဖော်နိုင်တဲ့ ရင်းမြစ်တွေကContinue reading “ဧပြီ ၁၈ ရက် ၂၀၂၅”

တရုတ်အစိုးရက မြေရှားသတ္တုတွေ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်က ဘိုးရင်းလေယာဥ်တွေနဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ မှာထားတာ မယူတော့ဘူးလို့ ကြေငြာပါတယ်။ ရှီကိုယ်တိုင် စီးနေတာကတော့ B-2479 လို့ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ဘိုးရင်း 747-8 လေယာဥ်ပါ။ မြေရှားက Greenland မှာ အများဆုံးရှိပြီး အမေရိကန်၊ ကနေဒါနဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေမှာလည်း ရှိကြပါတယ်။ ကွန်ဂိုက သူ့ရဲ့ ကိုဘော့၊ လစ်သူယံနဲ့ မြေရှားတွေကို အမေရိကန်ကို လာထုတ်ဖို့နဲ့ အပြန်အလှန်အားဖြင့် သူတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ သူပုန်ပြဿနာတွေကို ကူညီပေးဖို့ ကမ်းလှမ်းထားပါတယ်။ ထရမ့်က ဖုံး၊ ကွန်ပြူတာ၊ microchip စတာတွေကို tariff ကောက်တဲ့ထဲ မပါဘူးလို့ ကြေငြာပါတယ်။ ကဗဖြစ်လိုက်တာမှာ ဆေးဝါးကစလို့ semi-conductor တွေအထိ ကိုယ့်ပြည်တွင်းမှာ မထုတ်နိုင်တာက နိုင်ငံတော်Continue reading “ဧပြီ ၁၅ ရက် ၂၀၂၅”

တရုတ်က အမေရိကန်ရဲ့ 145% tariff ကို 125% နဲ့ တုန့်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ရှီက နှစ် ၇၀ကျော်အတွင်း တရုတ်ရဲ့တိုးတက်မှုဟာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး၊ အလုပ်ကြိုးစားလို့ ရလာတာဖြစ်ပြီး သူများ ပေးကမ်းလို့ ရလာတာမဟုတ်ကြောင်း၊ မတရားတဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေကိုလည်း ကြောက်မှာမဟုတ်ကြောင်း တီဗီကနေ ပြောသွားပါတယ်။ ရှီက ဥရောပကိုလည်း မတရားတာကို ခေါင်းငုံ့မခံကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ တရုတ်က နည်းပညာခိုးတဲ့နေရာမှာ ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၁ ဖြစ်သလို သူ့ဆီမှာ လာရင်းနှီးမြှုပ်နှံတဲ့သူတွေကို ၁.၄ဘီလီယံဈေးကွက်ပြပြီး နည်းပညာတွေကို အတင်းလွှဲပြောင်းခိုင်းတဲ့နေရာမှာလည်း နံပါတ် ၁ ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်က intellectual property မှာ တနှစ်ကို ဘီလီယံ ၆၀၀ ဆုံးရှုံးနေတာပါ။ အမေရိကန်ကုမ္ပဏီတွေ တရုတ်မှာသွားထုတ်လုပ်ရင် တရုတ်က နေ့ပိုင်းကို အမေရိကန်ကုမ္ပဏီထုတ်ခိုင်းတာထုတ်ပြီးContinue reading “ဧပြီ ၁၁ ရက် ၂၀၂၅”