Author Archives: Omma

ဒီနေ့ အစ္စရေးစစ်တပ်က ကြိုတင်သတိပေးထားတဲ့အတိုင်း အီရန်အလယ်ပိုင်း Yazd က ယူရေနီယံ ထုတ်လုပ်တဲ့ Ardakan Yellowcake Production Plant ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမှာ သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံရလာဖို့ လိုအပ်တဲ့ ကုန်ကြမ်းတွေကို တူးဖော်ပြီး စက်မှုနည်း ဓါတုနည်းတွေနဲ့ ကုန်ချော ထုတ်လုပ်တဲ့ တခုတည်းသောစက်ရုံဖြစ်ပြီး နျူလက်နက်မှာ သုံးစွဲနိုင်တဲ့ nuclear fuel cycle ရဲ့ ကနဦး ထုတ်လုပ်တဲ့အဆင့်တွေမှာ အရေးပါတဲ့စက်ရုံလို့ အစ္စရေးတို့က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီစက်ရုံကို တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် အီရန်ဟာ နောက်နောင် နျူလက်နက်ထုတ်လုပ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ကုန်ကြမ်းတွေ (လွယ်လွယ်) မရနိုင်တော့ပဲ ဖြစ်သွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အစ္စရေးတပ်တွေက Ardakan က စက်ရုံအပြင် နျူထုတ်လုပ်မှုနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ Arak heavy-waterContinue reading “Operation Epic Fury (32)”

ဒီနေ့တော့ ဒီစစ်ကို ဘာကြောင့်စခဲ့ရတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းရင်းမှန်ကို စစ်မစခင် တပတ်အလိုမှာ သမ္မတထရမ့်က Bill O’Reilly ကို ပြောခဲ့တဲ့အကြောင်းလေးနဲ့ စဖွင့်ပါမယ်။ ၂၀၂၅ဇွန်လတုန်းက အမေရိကန်က ဘန်ကာဘတ်စ်တာဗုံးတွေနဲ့ အီရန်နျူဆိုက်ကို သွားဖျက်ခဲ့စဥ်က အီရန်မှာ ရှိသမျှရဲ့ ၇၅% လောက်ကိုပဲ ဖျက်နိုင်ခဲ့တာပါ။ တခြားလက်ဘ်တွေမှာ လုပ်နေတာတွေက ကျန်နေပါသေးတယ်။ ဒီနှစ်ဖေဖေါ်ဝါရီထဲမှာ အီရန်က အဆင့်နိမ့်နျူလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ယူရေနီယံရဖို့ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ပဲ လိုတော့တယ်လို့ စီအိုင်အေက သမ္မတကို သတင်းပေးပါတယ်။ အဲဒီလိုလက်နက်ရရင် အီရန်က သူ့ရဲ့ proxy တွေကို ပေး(ဖွက်)ထားနိုင်ပါတယ်။ မာဆာ့ဒ်နဲ့ အခြားထလရတွေက မူလာကြီးတွေ တနေရာထဲမှာ ဆုံကြမယ့်နေ့ကို သတင်းပေးပါတယ်။ သိပ်ကြာကြာ အတူရှိနေကြမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီသတင်းတွေက အီရန်နဲ့ ဆွေးနွေးနေတာ ၆ပတ်ခန့် ကြာလာပြီးContinue reading “Operation Epic Fury (31)”

အီရန်က ပြည်သူအပေါ်ရက်စက်တဲ့ အကြမ်းဖက်မူလာတွေကို စာနာပြနေကြသူတွေက အမြဲလိမ် မီဒီယာတွေကို ကိုးကားပြီး အီရန်က ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့နဲ့ ညှိနှိုင်းနေတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ထရမ့်က လိမ်နေတာပါလို့ ထုံးစံအတိုင်း ဖွကြပေမယ့် အီရန်အစိုးရထိပ်ပိုင်းကလာတဲ့ ရင်းမြစ်တွေကတော့ ယူအက်စ်နဲ့ အီရန်ကြား ဆက်သွယ်မှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ အတည်ပြုသွားပါတယ်။ ယူအက်စ်ဘက်က ၁၅ချက်ပါ အပစ်ရပ်ကမ်းလှမ်းချက်ကို ချပြခဲ့ပြီး အီရန်မှာ တွင်းအောင်းနေရတဲ့ မူလာတွေက ရယ်စရာကောင်းတဲ့ တောင်းဆိုချက် ၅ခုနဲ့ တုန့်ပြန်ကြပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ကမ်းလှမ်းချက် ၁၅ခုအနက် ၁၄ခုက ၁။ အီရန်ရဲ့ လက်ရှိနျူကလီးယားစွမ်းရည်များကို ဖျက်သိမ်းဖို့၊ ၂။ အီရန်က နျူကလီးယားလက်နက်များကို ထုတ်လုပ်ဖို့ ဘယ်တော့မှ မကြိုးစားရန် ကတိပြုဖို့၊ ၃။ အီရန်ပိုင်နက်ထဲမှာ ယူရေနီယမ် သန့်စင်မှု မပြုဖို့၊ ၄။ အီရန်ရဲ့Continue reading “Operation Epic Fury (30)”

သမ္မတထရမ့်က အီရန်ဖက်နဲ့ စကားပြောအပြီးမှာ တိုးတက်မှုရှိတဲ့အတွက် ဟော်မုဇ်ပြန်ဖွင့်ဖို့ ၄၈နာရီရာဇသံကို ၅ရက်သို့ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။ သမ္မတထရမ့်က “ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ရက်လုံး အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ရန်လိုမှုများချုပ်ငြိမ်းရေးအတွက် အီရန်နဲ့ အကျိုးရှိ/ ကောင်းမွန်တဲ့စကားတွေ ပြောဖြစ်ခဲ့ပါတယ်၊ လေသံနဲ့ စကားအသွားအလာ၊ လေးနက်မှု၊ အသေးစိတ်ကျမှုနဲ့ အပြုသဘောဆောင်မှုတွေကြောင့် ငါတို့တပ်တွေကို လျှပ်စစ်ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေနဲ့ energy infrastructure ကို တိုက်ခိုက်မယ့်အစီအစဥ်ကို ၅ရက်အထိရွှေ့ဆိုင်းဖို့ အမိန့်ပေးထားလိုက်ပါပြီ၊ ဒီကြားထဲမှာလည်း စကားဆက်ပြောသွားမှာပါ၊ အဲဒီလိုဆက်ပြောတာတွေ အဆင်ပြေရင်ပေါ့” လို့ ရေးသားသွားပါတယ်။ သတင်းတွေမှာ ပြန့်နှံ့နေတာက အီရန်ဘက်က အမေရိကန်နဲ့ ဦးဆောင်ဆွေးနွေးသူဟာ လွှတ်တော် စပီကာ Mohammad-Bagher Ghalibaf လို့ ဆိုကြပေမယ့် အဲဒီစပီကာကတော့ အဲဒါ fake news ပါ၊ သူ ထရမ့်နဲ့ စကားမပြောခဲ့ပါဘူး၊Continue reading “Operation Epic Fury (28)”

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားပြန်ဖွင့်ဖို့ ထရမ့်က ရာဇသံပေးထားတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အီရန်နိုင်ငံခြားဝက Abbas Araghchi က “ဟော်မုဇ်က ပိတ်မထားပါဘူး၊ မင်းစခဲ့တဲ့စစ် (ငါတို့စတာမဟုတ်)ကြောင့် အာမခံကုမ္ပဏီက အာမခံမပေးလို့ သင်္ဘောတွေက သွားဖို့ တုန့်ဆိုင်းနေကြတာပါ၊ ဘယ်အာမခံကုမ္ပဏီ ဘယ်အီရန်မှ ခြိမ်းခြောက်လို့ ယိမ်းယိုင်သွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး၊ လေးစားမှုလေးထားကြည့်ပါလား” လို့ တုန့်ပြန်သွားပါတယ်။ ဖြတ်သန်းခ ၂သန်းတောင်းတာ၊ ယွမ်နဲ့ဝယ်ရင် ပေးသွားမယ်ပြောတာ၊ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးသံတမန်တွေနှင်ထုတ်ရင် သင်္ဘောပေးသွားမယ်ဆိုတာတွေက သူတို့မြှူဆွယ်/ ခြိမ်းခြောက်တာ မဟုတ်ခဲ့သလိုပါပဲ။ ရာဇသံပေးထားစဥ်ကာလမှာ အမေရိကန်တွေကအိုင်ဆန်ဟောင်ဝါခေတ်ထဲက သုံးခဲ့တဲ့ B-52 ဗုံးကြဲလေယာဥ်တွေနဲ့ အီရန်ပစ်မှတ်တွေကို ဆက်လက်ဖျက်ဆီးနေတာပါ။ ပင်တဂွန်ကတော့ B-52 တွေထက် ၂၅% ပိုမြန်တဲ့ B-21 Raider တွေနဲ့ အစားထိုးဖို့ အမြန်ဆုံးထုတ်လုပ်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့က အနောက်နိုင်ငံနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံတွေဟာ အီရန်ရဲ့Continue reading “Operation Epic Fury (27)”

ဒီနေ့ သမ္မတထရမ့်က “ဟော်မုဇ်ကို ခြိမ်းခြောက်မှုမပါပဲ ၄၈နာရီအတွင်း အပြည့်အဝ ပြန်ဖွင့်ပါ၊ သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း ပြန်မဖွင့်ခဲ့ရင် ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေကို တိုက်ခိုက်သွားမယ်၊ အကြီးဆုံးကို အရင်ဆုံးစဆော်မယ်” လို့ ရာဇသံပေးလိုက်ပါပြီ။ ပြည်သူနဲ့ တိုင်းပြည်နစ်နာမှာမကြောက်တဲ့ အီရန်က ဖွင့်ပါပြီလို့ ပြောမှာမဟုတ်တော့ ပြန်ဖွင့်/မဖွင့် ဘယ်လိုစမ်းမှာလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားစရာပါ။ အီရန်ဘက်ကလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ဆိုပြီး တောင်းဆိုမှုတွေ ပြုလုပ်လာပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ တောင်းဆိုချက်တွေထဲမှာ စစ်ကို ဘယ်သောအခါမှ ပြန်မစဖို့ အပြည့်အဝ အာမခံချက်ပေးဖို့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက အမေရိကန်စစ်စခန်းတွေ အကုန် အပြီးအပိုင်ပိတ်သိမ်းဖို့ စစ်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့တာတွေအတွက် အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးက အပြည့်အဝ ပြန်လျော်ဖို့ အီရန်နဲ့ proxy တပ်တွေအပါအဝင် ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခတွေအကုန်လုံးကို ချက်ခြင်းရပ်ဆိုင်းဖို့ အီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်မယ့် ဥပဒေမူဘောင်သစ်Continue reading “Operation Epic Fury (26)”

ဒီကနေ့ အစ္စရေးရဲ့ ဒရုန်းနဲ့ ရှင်းလင်းခံရသူ ၂ဦးက IRGC ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Ali Mohammad Naini နဲ့ ၂၀၂၀တုန်းက နပမ်းချန်ပီယံ Navid Afkari ကို သေဒဏ်ပေးခဲ့တဲ့ (မ)တရားသူကြီး Mohammad Khosravani တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုးရကို ဆန့်ကျင်သူတွေ အတော်များများကို သေဒဏ်ပေးခဲ့တဲ့ ခိုစရာဗာနီကို သူ့ကားထဲမှာရှိနေစဥ် ဒရုန်းနဲ့ ရှင်းလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့က လူမြင်ကွင်းမှာ ကြိုးပေးခံခဲ့ရတဲ့ နပမ်းချန်ပီယံလေးကို သေဒဏ်ပေးတာ သူဟုတ်/မဟုတ် မသိရပေမယ့် အာဏာရှင်အောက်ဆွဲများထုံးစံအတိုင်း အစိုးရကိုဆန့်ကျင်လို့ သေဒဏ်ချခံရတယ် ဆိုတာမျိုး အမြင်မခံလိုကြပါဘူး။ အဲဒါကြောင့် ဘုရားသခင်ကို စစ်ဆင်သူလို့ ဝန်ခံလာအောင် နှိပ်စက်ပြီးမှ အဲဒီအမှုနဲ့ သေဒဏ်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ တန်းဝင်တဲ့ အားကစားသမားတဦး ဖြစ်လာအောင် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ပေးကြိုးစားရင်တောင်Continue reading “Operation Epic Fury (25)”

အီရန်မှာ စစ်ဆင်ရေးသွားခဲ့တဲ့ F-35 တိုက်လေယာဥ်ဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းမှာ အရေးပေါ်ဆင်းသက်ခဲ့ရပြီး လေသူရဲဟာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ပဲ ရှိနေကြောင်းနဲ့ အကြောင်းရင်းကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဆဲဖြစ်ကြောင်း CENTCOM ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ရှင်းသွားပါတယ်။ IRGC က သူတို့ပစ်ချတာပါ၊ ပျက်ကျဖို့များပါတယ်လို့ ဗီဒီယိုတင်ထားပေမယ့် အဲဒီဗီဒီယိုထဲမှာ လေယာဥ်ကို ဖျက်ချတဲ့ ဒုံးက ပေါက်ကွဲတာကို ပြနေပေမယ့် လေယာဥ်ကို ထိထားတာ မတွေ့ရသလို ဒီစစ်ဆင်ရေး စကတည်းက အီရန်ဘက်က အမေရိကန်/အစ္စရေးလေယာဥ်တွေကို အောင်အောင်မြင်မြင် ပစ်ချနိုင်ခဲ့တာလည်း တစီးမှမရှိခဲ့ဘူးဆိုတော့ ဗီဒီယိုအစစ်မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ မတ်လ ၁၇ရက်နေ့က သုတ်သင်ခံလိုက်ရတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် လာရီဂျာနီရဲ့ နေရာမှာ အသက် ၆၈နှစ်ရှိ ကာဝန်ဟောင်း Hossein Dehghan ကို ခန့်အပ်လိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဟိုစိန်က ကာဝန်ရာထူးကContinue reading “Operation Epic Fury (24)”

အစ္စရေးတို့ရဲ့ လူဆိုးရှင်းလင်းတဲ့ပွဲမှာ ဒီနေ့အလှည့်ကျသူက အီရန်ထောက်လှမ်းရေးဝက Esmaeil Khatib ဖြစ်ပါတယ်။ သူသည်လည်း ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်တဲ့ အဓိကတရားခံတဦး ဖြစ်သလို ကမ္ဘာတလွှားက အကြမ်းဖက်တွေကို ဦးဆောင်ပြီး အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ကို တိုက်ခိုက်စေသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ထရမ့်ကို လုပ်ကြံဖို့ ကြိုးစားခဲ့တဲ့သူကို စေလွှတ်ခဲ့တာလည်း သူပါပဲ။ အစ္စရေးတပ်တွေဟာ အီရန်နဲ့ သူ့ရဲ့ proxy ဖြစ်တဲ့ လက်ဘနွန်က ဟဇ်ဘိုလာ ပစ်မှတ်တွေကို ဒီနေ့ လက်ဆောင်အကြီးကြီးပေးသွားဖို့ရှိတယ်လို့ အစ္စရေးကာဝန် Katz က ပြောသွားပါတယ်။ ဘီဘီနဲ့ ကက်ဇ်တို့က အီရန်ထိပ်ပိုင်းလက်ကျန်တွေကို ဆက်ရှင်းဖို့ အထက်ကို အမိန့်ထပ်တောင်းနေစရာ မလိုအောင် ခွင့်ပေးထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အီရန်အဆိုးရရဲ့ Basij တပ်တွေဟာ အစ္စရေးတို့ရဲ့ ဒရုန်းတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှောင်ရှားဖို့ တံတားအောက်တွေ၊Continue reading “Operation Epic Fury (23)”

ဒီနေ့မှာ အစ္စရေးတပ်တွေက Secretary of the Supreme National Security Council Ali Larijani နဲ့ Basij ရဲ့ ကွန်မန်ဒါချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် Gholamreza Soleimani တို့ကို ရှင်းနိုင်ခဲ့ပါပြီ။ တီဟီရန်ကတော့ အတည်မပြုသေးပါဘူး။ လာရီဂျာနီက “စစ်စတယ် ဆိုတာ လွယ်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် တွိလေးနဲနဲနဲ့ အနိုင်မရနိုင်ပါဘူး၊ မင်းရဲ့ သိပ်ကိုမှားယွင်းတဲ့တွက်ကိန်း အတွက် ဝမ်းနည်းနောင်တရမယ့် အချိန်အထိ ငါတို့က မဆုတ်မနစ် ပြန်တိုက်သွားမှာပါ”လို့ ၁၂ရက်နေ့ကမှ ထရမ့်ကို ရည်ရွယ်ပြီး ပြောထားခဲ့တာပါ။ သူကိုယ်တိုင် ရက်ပိုင်းအတွင်း အနိစ္စသဘောနဲ့ ကိစ္စချောမယ်မှန်း မသိခင်ကပေါ့။ အီရန်အဆိုးရကို ကြိုးကိုင်သူ de facto ခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်တဲ့ လာရီဂျာနီကို သုတ်သင်ပုံက IDF တွေဟာContinue reading “Operation Epic Fury (22)”